Заголовок страницы

ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ВАЗИРЛАР МАҲКАМАСИНИНГ
ҚАРОРИ
 
КАМ ТАЪМИНЛАНГАН ОИЛАЛАРГА ИЖТИМОИЙ НАФАҚАЛАР ВА МОДДИЙ ЁРДАМ ТАЙИНЛАШ ВА ТЎЛАШ ТАРТИБИ ТЎҒРИСИДАГИ НИЗОМНИ
ТАСДИҚЛАШ ҲАҚИДА
(Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2013 й., 8-сон, 101-модда, 52-сон, 690-модда; 2017 й., 15-сон, 249-модда)
Вазирлар Маҳкамасининг «Ижтимоий нафақаларни тайинлаш ва тўлаш тартибини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» 2012 йил 12 декабрдаги 350-сон қароригамувофиқ ҳамда кам таъминланган оилаларни ижтимоий ҳимоя қилишнинг манзиллилигини кучайтириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
1. Кам таъминланган оилаларга ижтимоий нафақалар ва моддий ёрдам тайинлаш ва тўлаш тартиби тўғрисидаги Низом 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
2. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги 8 — 10 та фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари ҳудудларига туман (шаҳар) молия органлари малакали мутахассисларидан   1 нафар ходим бириктирилишини таъминласин.
3. Республика «Маҳалла» хайрия жамоат фонди Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги билан биргаликда аҳоли ўртасида эҳтиёжманд оилаларга ижтимоий нафақалар ва моддий ёрдам тайинлаш ва тўлаш тартиби тўғрисида кенг тушунтириш ишларини олиб борсин.
4. Вазирлар Маҳкамасининг «Болали оилаларни ижтимоий қўллаб-қувватлашни кучайтириш чора-тадбирлари тўғрисида» 1996 йил 10 декабрдаги 437-сон қарорида (Ўзбекистон Республикаси ҚТ, 1996 й., 12-сон, 35-модда):
1-банд, шунингдек қарорга илова ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин;
2-банднинг иккинчи хатбошидаги ва 3-банддаги «16» рақами «14» рақами билан алмаштирилсин.
5. Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг 2-иловага мувофиқ айрим қарорлари ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.
6. Вазирликлар ва идоралар бир ой муддатда идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ушбу қарорга мувофиқлаштирсинлар.
7. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг биринчи ўринбосари Р.С.Азимов зиммасига юклансин.
 
Ўзбекистон Республикасининг
                Бош вазири                                           Ш. МИРЗИЁЕВ
 
       Тошкент ш.,
2013 йил 15 февраль,
        44-сон
Вазирлар Маҳкамасининг 2013 йил
15 февралдаги 44-сон қарорига 
1-ИЛОВА
Кам таъминланган оилаларга ижтимоий нафақалар ва
моддий ёрдам тайинлаш ва тўлаш тартиби тўғрисида
Н И З О М
I. Умумий қоидалар
1. Ушбу Низом фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари томонидан 14 ёшгача болалари бўлган оилаларга нафақа (кейинги ўринларда болали оилаларга нафақа деб аталади), бола икки ёшга тўлгунга қадар бола парвариши бўйича нафақа (кейинги ўринларда бола парвариши бўйича нафақа деб аталади) ва кам таъминланган оилаларга моддий ёрдам (кейинги ўринларда моддий ёрдам деб аталади) тайинлаш ва тўлаш тартибини белгилайди.
2. Ушбу Низомнинг фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари томонидан бола парвариши бўйича нафақа тайинлаш ва тўлаш қисмида амал қилиши, корхона ва ташкилотларда ишлаётган ҳамда қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда мазкур корхона ёки ташкилотлар маблағлари ҳисобидан нафақанинг ушбу тури тўланаётган оналарга татбиқ этилмайди.
3. Болали оилаларга нафақа, бола парвариши бўйича нафақа ва моддий ёрдамнинг тўланадиган миқдорлари қонун ҳужжатларида ўрнатилган тартибда белгиланади.
Агар нафақа ва моддий ёрдам тўлаш кейинги календарь йилга ўтган тақдирда, нафақа ва моддий ёрдам миқдори энг кам ойлик иш ҳақининг йил бошига белгиланган миқдорига мувофиқ белгиланади.
Болали оилаларга нафақа ва моддий ёрдам 6 ой муддатга, бола парвариши бўйича нафақа эса – 12 ойга тайинланади, бироқ бола икки ёшга тўлган ойдан кейинги ойга ўтмаслиги керак.
Агар туғилган, фарзандликка олинган ёки васийликка қабул қилинган икки ва ундан ортиқ болалар парвариш қилинса, у ҳолда бола парвариши бўйича нафақа кичик бола икки ёшга тўлгунга қадар бир баравар миқдорда тўланади.
4. Болали оилаларга нафақа, бола парвариши бўйича нафақа ва моддий ёрдам тайинлаш ва тўлаш тўғрисидаги қарор фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органи – посёлка, қишлоқ ва овул, шунингдек шаҳарларнинг маҳаллалари фуқаролар йиғини (вакиллар йиғилиши) ёки бундай қарорларни қабул қилиш учун фуқаролар йиғини томонидан ваколат берилган Комиссия (кейинги ўринларда Комиссия деб аталади) томонидан қабул қилинади.
Комиссия фуқаролар йиғини томонидан фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органи ҳудудида истиқомат қилувчи обрў-эътиборли ва ҳурматга сазовор фуқаролар орасидан сайланади. Комиссияга фуқаролар йиғинининг раиси бошчилик қилади. Комиссия аъзолари 2 йил муддатга, фуқаролар йиғини раиси эса – унинг бутун ваколати даврига сайланади. Ушбу Комиссия таркиби камида 15 кишидан иборат бўлиши керак.
Комиссия аъзоси ваколатларининг амал қилиши даврида аъзоликдан чиққан тақдирда, фуқаролар йиғини Комиссия аъзоларини қайтадан сайлайди.
Комиссия қарори, унинг йиғилишида тасдиқланган таркибнинг камида учдан икки қисми иштирок этса қонуний ҳисобланади.
5. Болали оилаларга нафақалар, бола парвариши бўйича нафақалар ва моддий ёрдам тайинлаш ва тўлашда фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари қуйидаги асосий тамойилларга амал қилишлари керак:
ижтимоий адолатга сўзсиз риоя қилиш;
кенг ошкоралик ва очиқликни таъминлаш;
давлат томонидан қўллаб-қувватлашсиз даромадларини оширишнинг аниқ имконияти бўлмаган ҳақиқатда эҳтиёжманд оилаларга нафақалар ва моддий ёрдам бериш;
нафақалар ва моддий ёрдамни манзилли тарзда тайинлашни таъминлаш йўли билан уларни тўлашга ажратилган маблағлардан мақсадли ва самарали фойдаланиш;
аҳолини ижтимоий муҳофаза қилиш тадбирларига айрим оилалар ва фуқаролар томонидан боқимандалик муносабатида бўлиш, ўзининг иқтисодий фаоллиги ҳисобига эмас, балки давлат ёрдами ҳисобига яшашга интилишга йўл қўймаслик;
оила аъзоларининг моддий фаровонлиги, болаларни тарбиялаш, уларни ҳар томонлама жисмоний, ақлий ва маънавий-ахлоқий камол топиши учун зарур шарт-шароитлар яратиш, маълумоти ва касб даражасини ошириш борасида оиланинг масъулиятини кучайтириш.
6. Фуқаролар йиғини томонидан эҳтиёжманд деб эътироф этилган оила нафақа ёки моддий ёрдамнинг фақат бир турини олиш ҳуқуқига эга.
7. Қуйидагилар болали оилаларга нафақалар, бола парвариши бўйича нафақалар ва моддий ёрдам тўловларини маблағ билан таъминлаш манбалари ҳисобланади:
маҳаллий бюджетлар маблағлари;
бюджетдан ташқари манбалар (жамоат ва хайрия жамғармалари, корхоналарнинг маблағлари, фуқароларнинг ихтиёрий хайр-эҳсонлари ва бошқалар).
 
II. Болали оилаларга нафақа, бола парвариши бўйича нафақа ва моддий ёрдам тайинлаш шартлари
8. Болали оилаларга нафақа, бола парвариши бўйича нафақа ва моддий ёрдам ҳар бир оила аъзосига ўртача ойлик жами даромад миқдори жами даромад аниқланаётган давр учун белгиланган энг кам ойлик иш ҳақининг 1,5 баравардан ортиқ бўлмаган оилаларга тайинланади.
Болали оилаларга нафақа, бола парвариши бўйича нафақа ва моддий ёрдам тайинлаш ва тўлаш ушбу Низомнинг 1-иловасига мувофиқ схема бўйича амалга оширилади.
9. Қуйидагилар болали оилаларга нафақа, бола парвариши бўйича нафақа ва моддий ёрдам олишда устунлик ҳуқуқига эга:
ота-онасининг иккисини ҳам йўқотган, болалар тарбияси билан эса қариндошлар шуғулланаётган оилалар;
ота-оналардан бири ёки ҳар иккиси ҳам ногирон бўлган оилалар;
14 ёшгача бўлган икки ва ундан ортиқ болаларни тарбиялаётган, бошқа қариндошлардан алоҳида яшаётган бева аёллар (бева эрлар);
ногирон боласи (болалари) бўлган оилалар;
болани (болаларни) тўлиқ бўлмаган оилада тарбиялаётган оналар (оталар). Бунда боланинг амалда тўлиқ бўлмаган оилада она (ота) томонидан тарбияланишини фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органи белгилайди;
ота-оналардан бири ёки ҳар иккиси ишсиз бўлган ва иш изловчи сифатида бандликка кўмаклашиш марказларида ҳисобда турган оилалар;
ёлғиз пенсионерлар.
10. Болали оилаларга нафақа, бола парвариши бўйича нафақа ва моддий ёрдам ариза берувчининг ўзини ўзи бошқариш органига мурожаат қилган ойнинг кейинги ойидан бошлаб тўланади.
11. Бола парвариши бўйича нафақани келгусида ҳам олишга муҳтожлиги бўлган тақдирда уни олган шахс тўловларнинг аввалги ўн икки ойлик муддати тугашидан бир ой олдин, бола икки ёшга тўлгунга қадар ушбу нафақани узлуксиз тўланишини давом эттириш масаласини ҳал этиш учун белгиланган тартибда фуқаролар йиғинига такроран мурожаат этиш ҳуқуқига эга.
Болали оилаларга нафақа ва моддий ёрдам тўлашнинг белгиланган муддати тугагандан сўнг ариза берувчи нафақа ва моддий ёрдам тўлашни янги муддатга давом эттирилишини сўраб ариза билан мурожаат қилиш ҳуқуқига эга.
Болали оилаларга нафақа ва моддий ёрдам олиш учун ариза олдинги даврда тайинланган нафақа ва моддий ёрдам тўлаш муддати тугаётган ойдан кейинги ойга берилади. Такрорий мурожаатларни кўриб чиқиш умумий белгиланган тартибда амалга оширилади.
 
III. Болали оилаларга нафақа, бола парвариши бўйича нафақа ва моддий ёрдам учун мурожаат қилиш тартиби
12. Болали оилаларга нафақа ва моддий ёрдам ариза берувчининг доимий яшаш (рўйхатдан ўтиш) жойи бўйича фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органи томонидан оила бошлиғи ёки бошқа муомалага лаёқатли оила аъзосининг ёзма аризаси асосида, бола парвариши бўйича нафақа эса – боланинг онаси ёки унинг ўрнини босувчи шахснинг аризаси асосида тайинланади.
Алоҳида ҳолларда, оилада муомалага лаёқатли аъзолар бўлмаган тақдирда нафақа ва моддий ёрдам оила аъзоларининг ёзма аризасисиз фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органи раисининг тақдимномаси бўйича тайинланиши мумкин.
13. Болали оилаларга нафақа, бола парвариши бўйича нафақа ва моддий ёрдам тайинлаш тўғрисидаги ариза ушбу Низомнинг 2-иловасига мувофиқ шакл бўйича фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органи раиси номига берилади.
Аризага қуйидагилар илова қилинади:
ушбу Низомнинг 3-иловасига мувофиқ шакл бўйича оиланинг таркиби ва даромадлари тўғрисидаги маълумотлар ҳамда ушбу даромадларни тасдиқловчи ҳужжатлар;
болали оилаларга нафақа ёки бола парвариши бўйича нафақа олиш учун – болаларнинг туғилганлик тўғрисидаги гувоҳномалари нусхалари;
агар болалар васийликка олинган бўлса – васийлик ва ҳомийлик органининг қароридан кўчирма.
Бундан ташқари, моддий ёрдамга эҳтиёжмандлик тўғрисидаги аризага, ариза берувчининг хоҳишига кўра, оиланинг эҳтиёжмандлигини тасдиқловчи бошқа ҳужжатлар ҳам илова қилиниши мумкин.
14. Болали оилаларга нафақа, бола парвариши бўйича нафақа ёки моддий ёрдам тайинлаш учун ариза оила ушбу нафақа ёки моддий ёрдамни олиш истаги бўлган ойдан олдинги ойнинг 15-санасидан кечиктирмай берилади.
15. Нафақа ва моддий ёрдам тайинлаш тўғрисидаги аризаларни рўйхатдан ўтказиш фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органи котиби томонидан махсус рўйхатга олиш китобига қайд этиш орқали амалга оширилади. Бунда аризани келиб тушиш санаси, ариза берган шахснинг фамилияси, исми, отасининг исми ва яшаш манзили, илтимоснинг қисқача мазмуни ва фуқаролар йиғини томонидан қарор қабул қилингандан кейин баённома санаси ва рақами кўрсатилган ҳолда қабул қилинган қарор тўғрисидаги маълумотлар кўрсатилади.
Ушбу Низомнинг 13-бандига мувофиқ ариза ҳамда оиланинг даромадлари миқдори ва таркибини тасдиқлайдиган зарур маълумотномалар берилган кун ариза рўйхатдан ўтказилган кун деб ҳисобланади.
 
IV. Болали оилаларга нафақа, бола парвариши бўйича нафақа ва моддий ёрдам олиш учун аризаларни кўриб чиқиш тартиби
16. Ариза берувчининг эҳтиёжмандлиги даражасини аниқлаш ва болали оилаларга нафақа, бола парвариши бўйича нафақа ва моддий ёрдам тайинлаш (рад этиш) тўғрисида хулоса чиқариш учун фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органида махсус комиссия ташкил этилади, унинг таркиби фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органи раиси томонидан 12 ой муддатга, камида 5 кишидан иборат этиб тасдиқланади.
Махсус комиссия таркибига ўзини ўзи бошқариш органи маслаҳатчилари, котиби, ушбу орган ҳудудига бириктирилган туман (шаҳар) молия бўлими ходими, шунингдек зарурият бўлганда, туман (шаҳар) давлат солиқ инспекциялари ва молия органлари вакиллари киритилади.
Ҳудудида 300 тадан кўп оила яшайдиган фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларида бир неча махсус комиссиялар ташкил этилиши мумкин. Бунда молия бўлими ходими ҳар бир комиссияда иштирок этиши шарт.
17. Болали оилаларга нафақа, бола парвариши бўйича нафақа ва моддий ёрдам тайинлаш тўғрисидаги ариза уч босқичда кўриб чиқилади.
Биринчи босқичда махсус комиссия ариза берилган санадан бошлаб уч кун муддатда ариза берувчи томонидан фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органига тақдим этилган маълумотлар асосида оиланинг аъзосига тўғри келадиган ўртача ойлик жами даромад миқдорини аниқлайди.
Агар оила аъзосига тўғри келадиган ўртача ойлик жами даромад миқдори ушбу Низомнинг 8-бандида назарда тутилган миқдордан кам бўлса, махсус комиссия оиланинг моддий ва мулкий ҳолатини текшириш санасини белгилайди.
Иккинчи босқичда махсус комиссия ариза берилган санадан бошлаб ўн кун муддатда оиланинг моддий ва мулкий ҳолатини ўрганиб чиқади, шундан кейин тегишли нафақа ёки моддий ёрдамни тайинлаш ёки тайинлашни рад этиш тўғрисидаги хулосани фуқаролар йиғинига ёки Комиссияга киритади.
Учинчи босқичда ариза берилган ойнинг охирги кунидан кечикмай, махсус комиссиянинг хулосаси инобатга олинган ҳолда, ариза тегишли нафақа ёки моддий ёрдамни тайинлаш ва тўлаш ёки тайинлашни рад этиш тўғрисидаги масалаларни ҳал этиш учун фуқаролар йиғини ёки Комиссия томонидан кўриб чиқилади.
V. Оила аъзосига тўғри келадиган ўртача ойлик жами даромад миқдорини аниқлаш
18. Оила аъзосига тўғри келадиган ўртача ойлик жами даромад, болали оилаларга нафақа, бола парвариши бўйича нафақа ёки моддий ёрдам олиш учун мурожаат қилинган ойдан олдинги охирги уч ой учун ҳисоблаб чиқилган оиланинг меҳнатга лаёқатли ҳар бир аъзосининг ўртача ойлик даромади суммасини оила таркибига киритиладиган оила аъзолари сонига бўлинган ҳолда аниқланади.
19. Болали оилаларга нафақа, бола парвариши бўйича нафақа ва моддий ёрдам олиш учун оила таркибига:
болаларнинг отаси, онаси ёки никоҳдаги ҳар икки ота-онаси (фарзандликка олувчилар);
ота-оналар билан бирга яшайдиган ва уларнинг қарамоғида бўлган болалар, шунингдек ота-оналар билан биргаликда яшайдиган ва ўз оилаларига эга бўлмаган 16 ёшдан катта ёшдаги болалар (шу жумладан фарзандликка олинган болалар);
болаларнинг улар билан биргаликда яшайдиган боболари ва бувилари;
болаларнинг ота-оналари (фарзандликка олувчилар) билан биргаликда хўжалик юритувчи бошқа шахслар киритилади.
Оиланинг биргаликда яшовчи аъзолари таркиби фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органи томонидан белгиланади.
20. Болали оилаларга нафақалар, бола парвариши бўйича нафақалар ва моддий ёрдам тайинлаш учун ўртача ойлик жами даромад миқдорини ҳисоблаб чиқишда инобатга олинадиган оила таркибига қуйидагилар киритилмайди:
нафақа ёки моддий ёрдам олиш учун мурожаат қилган ота-оналарнинг ака-ука ва опа-сингиллари, агар уларнинг ўз оилалари бўлса;
ота-оналари уларга нисбатан ота-она ҳуқуқларидан маҳрум этилган болалар;
тўлиқ давлат таъминотидаги болалар, шунингдек васийликка (ҳомийликка) олинган болалар;
чақириқ бўйича ҳарбий хизматни ўтаётган ёхуд ҳарбий таълим муассасасида ўқиётганлиги сабабли оилада бўлмаган ота-она (фарзандликка олувчи);
суднинг қонуний кучга кирган ҳукми бўйича жазони ижро этиш жойларида эканлиги муносабати билан оилада бўлмаган ота ёки она (фарзандликка олувчи).
21. Агар бир уй хўжалигида (бир почта манзили бўйича) болали икки ва ундан ортиқ оилалар яшаган тақдирда, болали оилаларга нафақа, бола парвариши бўйича нафақа ва моддий ёрдам олиш учун бир оила таркибига болаларнинг ота-оналари, шунингдек уларнинг боболари ва бувилари ҳамда болаларнинг ота-оналари билан биргаликда хўжалик юритувчи бошқа шахслар, улар нафақа тайинлашда бошқа болали оилада ҳисобга олинмаган бўлса, қабул қилинади.
22. Ўртача ойлик жами даромад миқдорини ҳисоблаб чиқишда ҳисобга олинадиган оиланинг жами даромадига, оила аъзолари томонидан олинган қуйидаги даромадлар киритилади:
меҳнатга ҳақ тўлаш шаклидаги даромадлар;
мулкий даромадлар;
якка тартибдаги тадбиркорнинг даромади;
чет элда ишлайдиган ёки тадбиркорлик фаолиятини амалга ошираётган оила аъзоларидан пул тушумлари суммаси;
пенсиялар, стипендиялар ва нафақалар (ушбу Низомда назарда тутилган тартибда оила олаётган нафақа ёки моддий ёрдамдан ташқари);
шахсий ёрдамчи (деҳқон) хўжалигини юритишдан олинган даромад;
Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатларида белгиланган бошқа даромадлар.
Меҳнатга ҳақ тўлаш шаклидаги даромадлар ҳисобланган сумма бўйича ҳисобга олинади (солиқ тўғрисидаги қонун ҳужжатларида назарда тутилган солиқлар ва бошқа мажбурий тўловлар чегириб ташлангунга қадар).
23. Оиланинг ўртача ойлик жами даромади фуқаролар томонидан ушбу Низомнинг 13-бандига мувофиқ тақдим этиладиган оиланинг таркиби ва оила аъзоларининг даромадлари тўғрисидаги маълумотлар асосида аниқланади.
24. Агар оиланинг меҳнатга лаёқатли ҳар бир аъзосининг ўртача ойлик даромадлари тўғрисида тақдим этилган маълумотларда даромад суммаси кўрсатилмаган бўлса ёки энг кам ойлик иш ҳақининг 2,5 бараваридан кам сумма кўрсатилган бўлса, у ҳолда оиланинг ўртача ойлик жами даромадини ҳисоблаш учун даромадни нормативдан паст кўрсатган ёки даромади мавжудлиги тўғрисидаги маълумотларни тақдим этмаган оила аъзоларининг ҳар бирига нафақа ёки моддий ёрдамга мурожаат қилинган ойда белгиланган энг кам ойлик иш ҳақининг 2,5 бараварига тенг бўлган норматив даромад миқдори қабул қилинади.
Ушбу қоида:
бола икки ёшга тўлгунга қадар унинг парвариши билан банд бўлган оналарга (уларнинг ўрнини босувчи шахсларга);
таълим муассасаларида ўқиётганларга (меҳнат шартномасига мувофиқ ишларни амалга ошириш ҳоллари бундан мустасно);
ишламайдиган пенсионерларга;
амалда шахсий ёрдамчи (деҳқон) хўжалигини юритиш билан банд бўлган оила аъзосига;
туман (шаҳар) бандликка кўмаклашиш марказларида ишсиз сифатида рўйхатга олинган фуқароларга нисбатан татбиқ этилмайди.
25. Агар тақдим этилган маълумотларда шахсий ёрдамчи (деҳқон) хўжалигини юритишдан олинган ўртача ойлик даромад миқдори кўрсатилмаган ёхуд шахсий ёрдамчи (деҳқон) хўжалигини юритишдан олинадиган белгиланган норматив даромаддан паст кўрсатилган бўлса, у ҳолда оиланинг жами даромадини аниқлаш учун шахсий ёрдамчи (деҳқон) хўжалигини юритишдан олинадиган ойлик даромаднинг норматив миқдори қабул қилинади.
Шахсий ёрдамчи (деҳқон) хўжалигини юритишдан олинадиган норматив даромад ушбу Низомнинг 4-иловасига мувофиқ шахсий ёрдамчи (деҳқон) хўжалигини юритиш учун фойдаланиладиган сотихлар сонини нафақа ёки моддий ёрдам сўраб мурожаат қилинган ойда белгиланган энг кам ойлик иш ҳақининг 0,2 миқдорига кўпайтириш йўли билан аниқланади.
Ер участкаси унумдорлиги объектив шарт-шароитларга кўра (сув билан таъминланмаганлик, тупроқнинг шўрланиши ва бошқалар) юқорида кўрсатилган миқдордаги норматив даромад олиш имконини бермайдиган ёки умуман даромад олиш имконини бермайдиган алоҳида ҳолларда маҳаллий давлат ҳокимияти органлари норматив даромадга пасайиш томонига тузатиш киритишлари мумкин.
26. Оила даромади ва унинг таркиби ўзгарган тақдирда ариза берувчи шахс бир ойдан кеч бўлмаган муддатда бу ҳақда нафақа ва моддий ёрдам тўлаётган фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органига маълум қилиши шарт.
VI. Оиланинг моддий ва мулкий ҳолатини ўрганиш
27. Махсус комиссия ариза берувчининг яшаш жойига чиққан ҳолда оиланинг моддий ва мулкий ҳолатини ўрганиб чиқади.
28. Оиланинг моддий ва мулкий ҳолатини ўрганиш натижаларига кўра махсус комиссия ушбу Низомнинг 5-иловасига мувофиқ шакл бўйича оиланинг моддий ва мулкий ҳолатини ўрганиш далолатномасини тузади.
Далолатномада:
ўрганилаётган оиланинг таркиби;
оиланинг меҳнатга лаёқатли аъзоларининг бандлиги тўғрисидаги маълумотлар;
шахсий ёрдамчи (деҳқон) хўжалигини юритиш учун фойдаланиладиган ер участкаси майдони;
ўрганилаётган оиланинг моддий жиҳатдан таъминланганлиги даражасини баҳолаш;
тегишли нафақа ёки моддий ёрдамни тайинлаш бўйича хулоса кўрсатилади.
29. Оиланинг моддий ва мулкий ҳолатини текшириш натижалари бўйича махсус комиссия болали оилаларга нафақа, бола парвариши бўйича нафақа ва моддий ёрдам олишга эҳтиёжманд оилалар рўйхатини шакллантиради ҳамда уларни ушбу календарь ойи тугашидан камида беш кун олдин кўриб чиқиши учун фуқаролар йиғини ёки Комиссияга киритади.
VII. Фуқаролар йиғини томонидан болали оилаларга нафақа, бола парвариши бўйича нафақа ва моддий ёрдам тайинлаш тўғрисида қарор қабул қилиш
30. Болали оилаларга нафақа, бола парвариши бўйича нафақа, моддий ёрдам тайинлаш ёки уни тайинлашни рад этиш тўғрисидаги қарор фуқаролар йиғини (Комиссия) томонидан очиқ овоз бериш йўли билан қабул қилинади.
Агар фуқаролар йиғини иштирокчиларининг (Комиссия аъзоларининг) оддий кўпчилиги қарорни ёқлаб овоз берса у қабул қилинган ҳисобланади.
31. Фуқаролар йиғини (Комиссия) қарори, қоидага кўра, ҳар бир ариза берувчи бўйича алоҳида, унинг иштирокида қабул қилинади. Ариза берувчи узрли сабабга кўра фуқаролар йиғинида (Комиссия йиғилишида) иштирок этмаган тақдирда оиланинг бошқа муомалага лаёқатли аъзоси иштирок этиши шарт. Ариза берувчи ёки ариза берувчи оиласининг бошқа вакили иштирок этмаган тақдирда ушбу оилага тегишли нафақа ёки моддий ёрдам тайинлаш тўғрисидаги масала кўриб чиқилмайди ва кўриб чиқиш учун кейинги ойга кўчирилади.
Нафақа ёки моддий ёрдам тайинлаш тўғрисида қарор кейинги ойга кўчирилган оилаларга янгидан рўйхатдан ўтиш ва эҳтиёжмандлигини ўрганиш (нафақа ёки моддий ёрдам юзасидан ариза бериш, оила даромадлари ва таркиби тўғрисидаги маълумотларни тақдим этиш, даромадлар ва мулкий ҳолатни қўшимча равишда ўрганиш) тартиби талаб этилмайди.
32. Қарор қуйидагиларни акс эттирган ҳолда фуқаролар йиғини (Комиссия йиғилиши) баённомаси билан расмийлаштирилади:
ариза берувчининг фамилияси, исми ва отасининг исми;
очиқ овоз бериш натижалари;
тайинланган нафақа ёки моддий ёрдамнинг тури ва миқдори;
тўловлар бошланадиган ой ва улар тугайдиган ой;
қарор қабул қилинган сана.
Тегишли нафақа ёки моддий ёрдам тайинлаш рад этилган тақдирда, ариза берувчига фуқаролар йиғинида (Комиссия йиғилишида) рад этиш сабаблари кўрсатилган ҳолда маълум қилинади, бу тўғрида баённомада қайд этилади.
33. Баённома фуқаролар йиғини раиси томонидан имзоланади ва беш кун муддатда ариза берувчига маълум қилинади.
34. Болали оилаларга нафақа тайинланган оилада вояга етмаган болалар сони ўзгарган тақдирда (болалардан бири 14 ёшга тўлган, навбатдаги бола туғилган ва ҳоказо), нафақа миқдори болаларнинг тегишли сонига эга бўлган оила учун белгиланган миқдорларга мувофиқлаштирилади. Бунда янги миқдор бўйича нафақа тўлаш оилада вояга етмаган болалар сони ўзгарган ойдан кейинги ойдан бошланади. Бу ҳолда нафақа миқдорини қайта кўриб чиқиш бўйича фуқаролар йиғини ёки Комиссия қарори талаб этилмайди.
VIII. Болали оилаларга нафақа, бола парвариши бўйича нафақа ва моддий ёрдам тўлаш
35. Болали оилаларга нафақа, бола парвариши бўйича нафақа ва моддий ёрдам фуқаролар йиғини ёки Комиссиянинг қарори баённомаси асосида тўланади.
Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органи котиби ҳар ойда ойнинг охирги кунидан кечикмай, фуқаролар йиғинининг (Комиссиянинг) қарори баённомаси асосида олувчининг фамилияси, паспорт рақами, шунингдек тўланиши керак бўлган суммани кўрсатган ҳолда тегишли нафақа ва моддий ёрдам тўлашга ведомость тузади. Ведомостлар фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органи раисининг имзоси ва муҳр ҳамда ушбу орган ҳудудига бириктирилган туман (шаҳар) молия бўлими ходимининг имзоси билан тасдиқланади.
Нафақа ва моддий ёрдамнинг ҳар бир тури учун алоҳида уч нусхада ведомостлар тузилади.
36. Белгиланган тартибда тўлдирилган ва тасдиқланган ведомостлар тегишли нафақа ёки моддий ёрдам тайинланган ойнинг 5-санасигача бўлган муддатда туманлар (шаҳарлар) ҳокимликларининг молия бўлимларига (кейинги ўринларда туман (шаҳар) молия бўлимлари деб аталади) юборилади.
Тақдим этилган ведомостлар барча уч нусханинг ҳар бир варағига тасдиқловчи имзолар ва тегишли штамп қўйилган ҳолда туман (шаҳар) молия бўлимининг масъул ходими томонидан текширилади.
37. Тайинланган, аммо ўз вақтида талаб қилиб олинмаган (тўланмаган) болали оилаларга нафақа, бола парвариши бўйича нафақа ва моддий ёрдам ўтган давр учун бир вақтнинг ўзида тўлиқ миқдорда тўланади.
38. Болали оилаларга нафақа, бола парвариши бўйича нафақа ва моддий ёрдам тўлаш:
тўловнинг қонун ҳужжатларида белгиланган муддати тугаган;
болалар болали оилаларга нафақа ва бола парвариши бўйича нафақа олиш ҳуқуқини истисно этувчи ёшга тўлган;
бола парвариши бўйича нафақа олувчи она ишга чиққан;
доимий яшаш жойи ўзгарган;
фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органи томонидан оиланинг ушбу тўловларга эҳтиёжмандлиги йўқлигидан далолат берувчи ҳолатлар аниқланган;
фуқаролар йиғинининг (Комиссиянинг) тегишли тўловларни тайинлаш тўғрисидаги қарорига таъсир кўрсатган бузилган ва ишончсиз маълумотлар аниқланган ҳолларда тўхтатилади. Ушбу ҳолатда асоссиз тўланган маблағ қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органининг тегишли ҳисоб рақамига қайтарилиши керак.
Тўловларни тўхтатиш, тўловнинг белгиланган муддати тугаган ёки болалар тегишли ёшга тўлган ҳоллардан ташқари (бола парвариши бўйича нафақа учун – икки ёш, болали оилаларга нафақа учун – 14 ёш), фуқаролар йиғинининг (Комиссиянинг) тегишли баённомаси билан расмийлаштирилган қарори асосида амалга оширилади.
39. 16 ёшгача (ўқувчилар – 18 ёшгача) болалари бўлган оилаларга 2012 йил 1 декабргача тайинланган болали оилаларга нафақаларни тўлаш 16 ёшгача (ўқувчилар – 18 ёшгача) болалар ҳисобга олинган ҳолда қонун ҳужжатларида белгиланган миқдорларда тўловнинг белгиланган муддати тугагунга қадар бутун даврда давом этади.
Тўлови 2013 йилнинг январь ойидан бошланадиган болали оилаларга нафақа миқдори қонун ҳужжатларига мувофиқ белгиланади, бунда фақат 14 ёшгача бўлган болалар инобатга олинади.
2012 йилнинг 1 декабригача ва 1 декабридан кейин тайинланган болали оилаларга нафақа миқдори ушбу Низомнинг 6-иловасига мувофиқ тартибда ҳисоблаб чиқилади.
IX. Маҳаллий бюджет маблағлари ҳисобидан молиялаштириш тартиби
40. Тегишли нафақалар ва моддий ёрдамни тўлаш Халқ банкининг бўлинмаларида (филиалларида) фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларининг махсус банк ҳисоб рақамларига ўтказиладиган Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети харажатларининг тегишли иқтисодий таснифи бўйича акс эттирилган ҳолда маҳаллий бюджет маблағлари ҳисобига амалга оширилади.
Нафақа ва моддий ёрдамнинг ҳар бир тури учун алоҳида махсус банк ҳисоб рақамлари очилади.
Халқ банки муассасалари ҳар ойда жорий ойнинг охиригача бўлган муддатда фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органини махсус банк ҳисоб рақамларидаги қолдиқлар, шу жумладан жорий ой учун, шунингдек ҳисобот йили бошидан бошлаб тушумлар суммалари ва амалга оширилган харажатлар тўғрисида ёзма равишда хабардор қилади.
41. Туман (шаҳар) молия бўлими маблағларни ведомостлар бўйича тайинланган суммалар доирасида, бироқ бюджетда назарда тутилганидан ортиқ бўлмаган, нафақалар ва моддий ёрдам тўлашга тегишли бюджетнинг ғазначилик шахсий ҳисоб рақамини кўрсатган ҳолда, тўлов амалга ошириладиган ойнинг 5-санасидан бошлаб, бироқ ойнинг 25-санасидан кечикмай ҳар бир фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органининг махсус ҳисоб рақамларига алоҳида тўлов топшириқномалари орқали Ягона ғазначилик ҳисоб рақамидан ўтказади. Бунда ведомостлар бўйича қисман молиялаштириш тақиқланади.
Маблағларни туман (шаҳар) молия бўлимларининг Ягона ғазначилик ҳисоб рақамидан ўтказиш ғазначилик бўлинмалари томонидан, белгиланган тартибда амалга оширилади.
42. Ҳар бир нафақа ва моддий ёрдам бўйича ведомостнинг бир нусхаси туман (шаҳар) молия бўлимида қолади. Маблағлар фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларининг махсус ҳисоб рақамларига ўтказилгандан кейин тасдиқланган ведомостларнинг иккинчи ва учинчи нусхалари молия органлари томонидан тегишли фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органига тақдим этилади.
43. Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари маблағлар уларнинг ҳисоб рақамларига тушгандан кейин ведомостларнинг иккинчи ва учинчи нусхаларини тўлов топшириқномалари билан бирга нафақани тўлаш учун Халқ банкининг хизмат кўрсатувчи бўлинмаларига (филиалларига) тақдим этилади.
44. Ойнинг охирги иш кунида ведомостлар ёпилади, тайинланган, аммо ўз вақтида талаб қилиб олинмаган нафақа, нафақа олувчининг номига махсус депозит ҳисоб рақамига ўтказилади ва олувчининг биринчи талабига кўра тўланади. Ёпилган ведомостнинг учинчи нусхаси фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органига тақдим этилади. Тўлов нафақа ва моддий ёрдам олувчининг яшаш жойи бўйича Халқ банкининг бўлинмалари (филиаллари) томонидан амалга оширилади.
441. Болали оилаларга нафақа, болани парвариш қилиш нафақаси ва моддий ёрдам тўлаш бўйича Халқ банки бўлинмалари (филиаллари) хизматларига ҳақ тўлаш қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги билан Халқ банки ўртасида тузиладиган шартнома асосида амалга оширилади.
Болали оилаларга нафақа, болани парвариш қилиш нафақаси ва моддий ёрдам тўлаш бўйича хизматларга ҳақ тўлаш миқдори кам таъминланган оилаларга ижтимоий нафақалар ва моддий ёрдам тўлаш учун ажратилган маблағлар доирасида Халқ банки томонидан тақдим этиладиган асосланган ҳисоб-китоблар бўйича Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги томонидан белгиланади.
45. Кўзда тутилган бюджет маблағларини вилоятнинг туманлари (шаҳарлари) ўртасида тақсимлаш Қорақалпоғистон Республикаси Молия вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликларининг молия бошқармалари томонидан ҳар бир туман (шаҳар) ҳудудида яшовчи оилалар муҳтожлигини, ушбу оилаларнинг таркиби ва олдинги даврларда ажратилган маблағларнинг ўзлаштирилиши (фойдаланилиши) даражасини инобатга олган ҳолда амалга оширилади.
46. Кўзда тутилган бюджет маблағларини фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларининг махсус ҳисоб рақамларига тақсимлаш туман (шаҳар) молия бўлими томонидан эҳтиёжманд оилалар сонини ҳисобга олган ҳолда, молиялаштиришга бўлган эҳтиёждан келиб чиқиб, амалга оширилади.
47. Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари томонидан ҳар ойда ушбу Низомнинг 7-иловасига мувофиқ болали оилаларга нафақалар, бола парвариши бўйича нафақалар ва моддий ёрдам тайинлаш ва тўлаш тўғрисида ҳисобот тузилади ҳамда у ҳисобот ойидан кейинги ойнинг 10-санасигача бўлган муддатда туман (шаҳар) молия бўлимига тақдим этилади.
48. Туман (шаҳар) молия бўлимлари ҳисобот ойидан кейинги ойнинг 15-санасигача ҳисоботларни фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари бўйича Қорақалпоғистон Республикаси Молия вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликларининг молия бошқармаларига тақдим этадилар, улар ойнинг 20-санасигача ҳисоботларни Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлигига тақдим этадилар.
49. Бир йил мобайнида олувчилар томонидан (вафот этганлиги, яшаш жойи ўзгарганлиги ва моддий ёрдам олувчининг айби билан бошқа сабабларга кўра) талаб қилиб олинмаган маблағлар фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларининг ҳисоб рақамларига тикланиши керак.
Фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларининг махсус ҳисоб рақамларидаги фойдаланилмаган пул маблағлари қолдиғи олиб қўйилмайди ва навбатдаги даврда нафақалар тўлаш учун йўналтирилиши керак.
Х. Якунловчи қоидалар
50. Ажратиладиган бюджет маблағларининг фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларининг махсус ҳисоб рақамларига тўлиқ ва ўз вақтида ўтказилиши ҳамда улардан мақсадли фойдаланилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлигининг Назорат-тафтиш бош бошқармаси, шунингдек унинг жойлардаги органлари томонидан фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари фаолиятини ҳар чоракда текшириш йўли билан амалга оширилади.
51. Болали оилаларга нафақалар, бола парвариши бўйича нафақа ва моддий ёрдам тайинлашнинг асосланганлигини назорат қилиш ҳар бир фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органи ҳудудига бириктирилган туман (шаҳар) молия бўлими ходими томонидан амалга оширилади.
Ҳар бир фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органи ҳудудига бириктирилган туман (шаҳар) молия бўлими ходимига назорат функцияларидан ташқари:
эҳтиёжманд оилаларни аниқлаш, уларга болали оилаларга нафақа, бола парвариши бўйича нафақа ва моддий ёрдам тайинлаш ва тўлаш бўйича ишларни ташкил этишда фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органига кўмаклашиш;
ҳужжатларни расмийлаштиришда амалий ёрдам кўрсатиш;
заруриятга кўра, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органи раисининг мурожаати бўйича, ушбу Низомнинг 13-бандига мувофиқ ариза берувчилар томонидан тақдим этилган оиланинг таркиби ва оила аъзоларининг даромади тўғрисидаги маълумотларни жойлашган жойи бўйича давлат солиқ хизмати органларига мурожаат қилиш йўли билан текшириш;
фуқаролар йиғини ёки Комиссия қарори ушбу Низом билан белгиланган нафақа ёки моддий ёрдам тайинлаш ва тўлаш тартибига мувофиқ бўлмаган тақдирда унинг юзасидан белгиланган тартибда шикоят қилиш юкланади.
52. Шахсий жавобгарлик:
бюджет маблағларини фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органларининг махсус ҳисоб рақамларига тўлиқ ва ўз вақтида ажратилиши учун — туман (шаҳар) молия бўлими раҳбари зиммасига юкланади;
фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органи томонидан ижтимоий нафақалар ва моддий ёрдам тайинлаш ва тўлашнинг амалдаги тартиби ижро этилишини таъминлаш ва молиявий ҳисоботларнинг ишончлилиги учун — фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органи раиси зиммасига юкланади;
нафақалар ва моддий ёрдам тайинлаш ва тўлашнинг белгиланган тартибига риоя этилиши назоратини таъминлаш учун — ушбу фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органи ҳудудига бириктирилган туман (шаҳар) молия бўлимининг ходими зиммасига юкланади;
фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органи махсус ҳисоб рақамларидан маблағларининг ўз вақтида ва тўлиқ тўланишини таъминлаш учун — Халқ банкининг туман (шаҳар) бўлинмаси (филиали) раҳбари зиммасига юкланади.

Юуклаб олиш [366,5 Kb] (cкачиваний: 1)